IZENBURUA

Minbizi zerbikalaren prebentzioko diagnostiko prozesuaren protokolo eta kalitate estandarren analisia eta berrikuskapena.

SARRERA

Utero-lepoko minbiziaren baheketa, Papanicolauren zitologiaren bitartez egina, eraginkortasun frogatukotzat eduki izan da, eta utero-lepoko minbiziagatiko populazioaren heriotza-tasak gutxitzeko estrategia baliagarri gisa ezarria, baldin populazioaren aldetik partaidetza maila altua ematen bada eta sistemaren kalitate on bat mantentzen bada.

Zitologiak aurkezten duen abantaila proba erraza, azkarra eta ez- traumatikoa izatean datza, baina giza akatsaren menpe egoteko desabantaila dauka, izan ere gerta daitezke okerreko negatiboak irakurketa interpretatzeko orduan.

Gaur egun badaude gomendio argiak puntu hauei buruz: nori, nola, noiz eta zer kalitate maila eta estandarrekin egin behar den proba.

EAEan egiten da cervix-eko minbiziaren diagnostiko goiztiarra baina irizpide adosturik gabe adinari, periodikotasunari eta kalitate estandarrei dagokienez.

HELBURUAK

1. Zitologia zerbiko-baginalaren hartze prozesuari buruzko nabaritasun zientifikoaren berrikuskapena egitea, laginaren hartualditik irakurketara bitartekoa.
2. Elkarte zientifikoek ezarritako kalitate estandarrak berrikustea, bai laginaren hartze, finkatze eta garraioan eta bai beronen irakurketan laborategian.
3. Proba egiteari buruz indarrean dauden jarduera protokoloak berrikustea Euskal Herriko Autonomia Erkidegoko asistentzi zentro guztietan eta profesionalek aipatu protokoloekiko daukaten atxikimenduaren maila ezagutzea.
4. Euskal Herriko Autonomi Erkidegoko asistentzi zentro guztietarako zitologiari buruzko informazioaren mota eta berau jasotzeko modua batzea.
5. Probaren eraginkortasuna hobetzea ahalbidetuko duten gomendioak ezartzea.

MATERIALA ETA METODOAK

• Nabaritasun zientifikoaren bilaketa eta berrikuskapena honako datu-base hauetan egin zen: Medline, HealthStar, Cochrane Library eta Best Evidence.
• Inkesta bat igorri zitzaien zitologien hartualdia gauzatzen duten profesionalei bai eta berauen irakurketa egiten dutenei ere jarraibide asistentziala eta dauden protokoloekiko atxikimendua ezagutzeko.
• 1999ko Urtarrila-Ekaina aldiari zegozkion txostenak analizatu ziren, bai ginekologoak eta/edo emaginak lagina hartzeko unean betetakoak, eta bai patologoak profesional eskatzaileari igorritakoak ere.

ONDORIOAK

• Papanicolauren testaren onurak, cervix-eko minbiziaren detekzio goiztiarreko metodo gisa, laginaren hartualdiaren, finkapenaren, garraioaren eta beronetaz egiten den irakurketaren kalitatearen funtzioan daude.
• Probaren kalitatea bermatzeko jarraitu beharreko irizpideak adosturik eta garbi zehazturik daude eta betetzeko oso errazak dira.
• EHAEan horretarako trebaturik dauden profesionalek egiten dituzte zitologiak; badago behar den ekipoa eta helburu horretarako material egokia erabiltzen da; beraz, diagnostikorako baliagarri gertatzen dira ia hartzen diren lagin guztiak.
• Kontraesan handi bat dago profesionalek ezagutzea garrantzitsutzat daukaten informazioaren eta informazio hori jasotzearen artean. Erabiltzen diren eskabide txosten gehienek jasotzen dituzte interesgarri diren aldagaiak baina hauek ez dira kasu guztietan betetzen.
• Laborategi guztietan barruko kalitate-kontrolak baina batean bakarrik egiten dira kanpoko kalitate-kontrolak.

GOMENDIOAK

• Informazioa jasotzeko formatu bakar bat eduki behar litzateke EHAE guztirako. Honek kontuan hartu behar lituzke, nabaritasun zientifikoaren arabera, laginaren interpretazio on bat egiteko jaso behar diren aldagai guztiak. Gainera, txostenak tresna bakar bat izan behar luke eta bertan jaso bai hartualdiari dagokion informazioa eta bai diagnostiko patologikoa.
• Emakume guztiei jakinarazi behar litzaieke hartualdia egin aurretik behar duten prestakuntza mota (aurreko 24 orduetan sexu harremanik ez izatea, menstruazio arteko aldian egotea, astebete aurretik maginako tratamendu topikorik ez edukitzea, etab.).
• Hartualdia egiten duten profesionalei gogorarazi behar litzaieke zeinen garrantzitsua den aldagaiak betetzea, irakurketa egiten duen profesionalari diagnostikoa errazteko helburuaz.
• Laborategi guztiei exijitu behar litzaieke barruko zein kanpoko kalitate-kontrolak egitea.